Wioletta Śląska-Zyśk

W świecie wiecznej „gotowości” i kultu efektywności, multitasking stał się naszym nowym obowiązkiem. Dla większości z nas, sukces to kalendarz wypełniony po brzegi i nieustanna dyspozycyjność.

Pracuję dużo, kocham to, co robię, i wiem (niestety…), że odpowiedzialność często kasuje wolne wieczory czy weekendy. Ostatnio jednak życie przypomniało mi o czymś, co my – kobiety dążące do sukcesu – często spychamy na margines. O prawie do… niebieskich migdałów.

Zaczęło się od matury mojego syna. Widząc jego stres i niekończące się godziny walki o wynik, rzuciłam: „Jak się zmęczysz, po prostu pomyśl o niebieskich migdałach”. Spojrzał na mnie, jakbym mówiła w zapomnianym dialekcie.

I wtedy poczułam w sobie matczyny bunt.

Dla mojego pokolenia to był często zarzut. Pamiętacie? „Zamiast się uczyć, znów myślisz o niebieskich migdałach!”. Marzycielstwo utożsamiano z lenistwem, czyli występkiem przeciwko tradycyjnemu etosowi ciężkiej pracy.

Dziś mówię głośno: mój syn, Wasze dzieci i my sami – mamy prawo do niebieskich migdałów! To nie jest brak ambicji. To najwyższa forma wolności i prawo do tego, by na moment przestać być „wykonawcą zadań”, a po prostu być sobą.

Potrzebujemy tego, by wróciła kreatywność. Nasz mózg zaczyna poszukiwać nowych rozwiązań dopiero wtedy, gdy na chwilę oderwiemy się od problemu. Inne kultury rozumieją to od wieków.

Włosi celebrują dolce far niente – słodkie nicnierobienie.

Hiszpanie mają swoje mañana i ukochane przeze mnie tranquilo, które mówi: uspokój się, nie napinaj, oddychaj.

Grecy z kolei pielęgnują siga-siga, powoli, bez spalania się w ogniu cudzych oczekiwań.

Przemęczony umysł nie podejmie wizjonerskich decyzji. Wypalony mózg instynktownie broni się przed kolejnymi bodźcami. My, dorośli, nawet marzyć zaczynamy zadaniowo: licząc budżety, analizując KPI i układając marzenia w harmonogramy.

A gdzie miejsce na marzenia niepraktyczne? Lekkie? Choćby i niebieskie?

Uważam, że potrzebujemy nowej kultury życia. Nie kultury bylejakości czy ucieczki od odpowiedzialności, ale kultury oddechu. Nie chodzi o to, by przestać planować i budować, ale o to, by nie zgubić siebie w ciągłym „muszę”.

Kobieta nie musi o wszystkim pamiętać. Mężczyzna nie musi zawsze być twardy. Dziecko nie musi być projektem doskonałości, a senior nie musi udowadniać, że nie jest ciężarem.

Lider nie musi mieć odpowiedzi na wszystko, a pracownik nie musi zasługiwać na odpoczynek dopiero wtedy, gdy całkiem opadnie z sił.

Dlatego tak bardzo potrzebujemy powrotu do niebieskich migdałów. Nie jako kaprysu, ale jako mądrego powrotu do siebie. Przestrzeni, w której nie trzeba natychmiast produkować wyników.

Więc jeśli czujesz, że jesteś przeciążona lub przeciążony, zatrzymaj się na chwilę. I pomyśl o niebieskich migdałach.

Ja dziś pomyślałam i… tak właśnie powstał ten post. 😊

Wiosna ma to do siebie, że bezkompromisowo przypomina o nowych otwarciach. Wczoraj mój syn zakończył liceum, a już jutro on i tysiące młodych ludzi usiądą do arkuszy maturalnych.

Ten moment zawieszenia między „już nie dziecko” a „jeszcze nie dorosły”, skłonił mnie do refleksji, która dotyczy nas wszystkich, niezależnie od metryki.

Chodzi o odpowiedzialność za własny scenariusz.

Słuchałam ostatnio jak zawsze charyzmatycznego wystąpienia Baracka Obamy. I jedno zdanie poruszyło mnie wyjątkowo mocno: możemy mieć najlepszych nauczycieli, najbardziej wspierających rodziców i szkoły z najwyższej półki.

Ale to wszystko nie ma znaczenia, jeśli sami nie zdecydujemy się wziąć odpowiedzialności za własny los.

Często budujemy mury z wymówek. „Trudne czasy”, „brak kasy”, „niesprzyjające okoliczności”. Ale spójrzmy prawdzie w oczy:

Obama wychowywał się bez ojca, z mamą, która budziła go o 4:30 rano, by uczyć go przed własną pracą.

J.K. Rowling usłyszała „nie” od dwunastu wydawnictw, zanim świat poznał Harry’ego Pottera.

Michael Jordan został wyrzucony z licealnej drużyny, by później stać się ikoną sportu.

Takie przykłady można mnożyć tuzinami.

Ci ludzie nie urodzili się pod szczęśliwą gwiazdą. Oni po prostu zrozumieli, że okoliczności mogą być tłem, ale nie muszą stanowić wymówki dla złego nastawienia czy odpuszczania.

Porażki nas nie definiują. One nas rzeźbią. Uczą, co następnym razem zrobić lepiej. To lekcja nie tylko dla maturzystów, ale dla każdego z nas w pracy, w relacjach, w codziennym działaniu.

Nikt nie napisał za nas naszego przeznaczenia. To my, dzień po dniu, decydujemy o tym, co możemy ulepszyć w swoim otoczeniu.

Mój przekaz na ten tydzień?

Zamiast narzekania, działanie. Zamiast oglądania się na innych, krok w stronę własnej zmiany. Wszystkim maturzystom, a w szczególności mojemu kochanemu i już jakże dorosłemu „synkowi”, życzę jasności umysłu.

I wiary: Wasza przyszłość jest w Waszych rękach! Wykorzystajcie ten czas mądrze.

A nam wszystkim życzę, byśmy potrafili przekuwać niezadowolenie w zmianę. Bez filtrów i bez upiększania rzeczywistości.

Za to z niezłomnością do bycia kowalem własnego losu.

Powodzenia, idźmy po swoje!

Impulsem do dzisiejszego wpisu stała się niedawna gala Marszałka Województwa – XXIII edycja Lauru „Najlepsi z Najlepszych”. Blask jupiterów na scenie, mistrzowsko prowadzonej przez zjawiskową Jolę Wiszniewską, symbolizował coś znacznie więcej niż tylko kurtuazyjne gratulacje.

Ten blask, padający na laureatów, dzięki ich tytanicznej pracy i wybitnym osiągnięciom opromienia nas wszystkich: nasze miasto, region i olsztyńską medycynę.

To właśnie tam, w aurze sukcesu stworzonej przez Marszałka Marcina Kuchcińskiego, wyraźnie zobaczyliśmy, jak Olsztyn ostatecznie wychodzi z cienia.

To wydarzenie przypomniało mi o kultowym serialu „Szpital na peryferiach”. Dr Karel Sova uczył nas w nim, że wielka medycyna to przede wszystkim odwaga porywania się na rzeczy niemożliwe. Uczył braku kompleksów wobec wielkich placówek w Pradze.

Dziś, patrząc na zdjęcia z gali i na to, co wspólnie budujemy w Warmińsko-Mazurskim Centrum Chorób Płuc, czuję, że piszemy nową, znacznie bardziej dynamiczną wersję tej historii.

Z jedną zasadniczą różnicą: my już dawno przestaliśmy być peryferiami.

Mój miniony tydzień upłynął pod znakiem Estonii i Tallina, gdzie pracowaliśmy nad projektem rehabilitacji hybrydowej. Ktoś mógłby zapytać: po co szpitalowi w Olsztynie wirtualni asystenci czy zaawansowane cyfrowe narzędzia z północy Europy? Odpowiedź brzmi: odpowiedzialność za jutro. 

Nie godzę się na narrację, że „jest ciężko” i nic nie da się zmienić. Zamiast pomstować na rzeczywistość, kreujemy autorskie rozwiązania. Projektujemy system, w którym pacjent z POChP jest bezpieczny we własnym domu, wspierany technologią zweryfikowaną przez naszych lekarzy.

Medycyna przyszłości musi być tam, gdzie pacjent, wychodząc daleko poza mury szpitala.

Zespół, który zmienia zasady gry

Wierzę, że siła lidera to jedynie odblask siły ludzi, którymi się otacza. Mam zaszczyt pracować z zespołem, który pasję i ambicję budowania nowej jakości ma wpisane w DNA. To ich sukcesy są najlepszą wizytówką naszego regionu:

• dr n. med. Magdalena Zakrzewska – niedawno ogłoszona „Kobietą z Charakterem”. Ta statuetka to symbol. Prawdziwą wartością jest unikalny ośrodek odczulania jadami owadów i centrum leczenia HAE, które dr Magdalena Zakrzewska budowała z niespotykaną konsekwencją. To dzięki jej determinacji powstał kliniczny oddział alergologiczno-pulmonologiczny. Jej codzienna walka o jakość opieki to lekcja dla nas wszystkich.

• lek. Jarosław Kołb-Sielecki – laureat Lauru Marszałka. Jego publikacje w prestiżowym „The Lancet” sprawiają, że onkologiczny świat spogląda na Olsztyn z autentycznym szacunkiem. To tacy ludzie jak on, stojąc na scenie podczas gali, sprawiają, że blask sukcesu pada na całe miasto.

• lek. Grzegorz Litepło – nasz nowy specjalista chirurgii klatki piersiowej z oceną celującą. Wiedzę szlifował w Szanghaju u boku legendarnego dr. Diego Rivasa, a dziś z tą światową jakością ratuje życie pacjentów na naszych salach operacyjnych.

• prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kuziemski – to dzięki jego determinacji po raz pierwszy przeprowadziliśmy w Olsztynie embolizację tętnic oskrzelowych. To był moment, w którym definitywnie zatarliśmy granicę między medycyną „regionalną” a wybitną.

Strategia to nie przypadek

Empatia w medycynie musi iść w parze z żelazną konsekwencją. Dlatego nie czekamy na gotowe scenariusze. My tę przyszłość sami projektujemy, „biorąc byka za rogi”.

Stawiamy na automatyzację procesów i ścisłą współpracę z ośrodkami akademickimi – Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim czy Uniwersytetem Jagiellońskim. 

Aktywnie uczestniczymy w kluczowych wydarzeniach skupiających ekspertów, takich jak MCSC Hospital czy inicjatywy Ministerstwa Zdrowia.

Jeżeli ktokolwiek uważa jeszcze, że Olsztyn to „szpital na peryferiach”, to nasze sukcesy – od Estonii po Szanghaj – są tego najlepszym dementi. To nie przypadek, to strategia adekwatna do wymogów naszych czasów.

Co ważne, WMCCP nie jest osamotnione. W każdym z olsztyńskich szpitali można odnaleźć podobne historie. Każdy z dyrektorów naszych placówek niesie w sobie tę samą ambicję i wiarę, że siła naszej medycyny płynie ze wspólnej odwagi.

To ten zbiorowy sukces celebrował Marszałek Marcin Kuchciński.

Moim celem jest, by nazwiska naszych liderów były dla Państwa medycznym certyfikatem bezpieczeństwa. W świecie pełnym szumu, jedyną walutą, która naprawdę się liczy, są fakty i uratowane życie.

Olsztyn nie czeka już w przedsionku wielkiej medycyny. Rozgościliśmy się w salonie i, zapewniam Państwa, to dopiero początek. Pokazujemy wyniki, których nie da się zignorować.

Alleluja i do przodu! 😉

W ubiegłym tygodniu wróciłam z Warszawy (z merytorycznych rozmów o funduszach z KPO i cyberbezpieczeństwie) niemal prosto na galę „Kobiety z charakterem”.

To był ważny wieczór dla naszego zespołu. Dr n. med. Magdalena Zakrzewska odebrała statuetkę, a każde takie publiczne docenienie pracy medyka to cenny sygnał, że wysiłek wkładany w rozwój medycyny jest dostrzegany szeroko poza murami szpitala.

Ta gala skłoniła mnie do refleksji nad tym, jak silne osobowości kształtują dzisiejszą opiekę zdrowotną.

W medycynie autorytet lekarza-lidera jest dla pacjenta magnesem. To naturalne, że szukamy rąk, którym możemy bezgranicznie zaufać. Wierzę jednak, że prawdziwa siła takiego „charakteru” przejawia się w czymś jeszcze: w umiejętności wkomponowania indywidualnej pasji w precyzyjny mechanizm całego oddziału.

Miarą każdego zawodowego sukcesu zarządczego jest bowiem moment, w którym talent lidera harmonijnie łączy się z samodzielnością jego zespołu, budując wartość instytucji wykraczającą poza ramy jednego gabinetu.

Ważnym dopełnieniem ostatnich wydarzeń była dla mnie sytuacja z ubiegłego tygodnia. Cieszę się, że obok prestiżowych laurów, nasi pracownicy odnajdują sens także w tych najprostszych gestach – jak jedna z rezydentek, którą po wyjątkowo trudnym dyżurze podniosły na duchu ciepłe słowa pacjenta.

To właśnie ta cicha, codzienna energia całego personelu medycznego, administracji i specjalistów tworzy fundament, na którym mogą wyrastać nagradzane talenty.

Wspólnie z moimi zastępcami staramy się tworzyć pracownikom „bezpieczny port”: od nowoczesnych technologii po stabilność procedur. Obecność wyrazistych osobowości motywuje nas wszystkich do tego, by ten port był jeszcze szczelniejszy i bardziej spójny. 

Prawdziwa klasa lidera – dyrektora, koordynatora, kierownika czy pielęgniarki oddziałowej – objawia się w dbaniu o wspólny dom. I zrozumieniu, że laury smakują najlepiej wtedy, gdy są owocem solidarności całego zespołu.

Gratuluję Pani Doktor tego wyróżnienia. Jest ono pięknym symbolem Pani ambicji, determinacji i nieustannego rozwoju. Wracamy do pracy bogatsi o tę energię, ale i świadomi, że to spójność naszych działań oraz lojalność wobec wspólnej wizji budują przyszłość naszego Centrum.

Właśnie dzięki jedności, pracy z wizją i poczuciu wspólnych wartości każda organizacja rośnie w siłę!

Są takie projekty zawodowe, które ze względu na swój charakter zostają z człowiekiem na długo. Dla mnie jednym z nich jest Zakład Aktywności Zawodowej „Wieża” w Piszu, który właśnie obchodzi swoje 10-lecie.

Pamiętam moment, kiedy jako wicemarszałek województwa zabiegałam o środki na jego uruchomienie. To nie była oczywista decyzja. Wymagała determinacji i wiary, że naprawdę warto.

Od początku moja intuicja podpowiadała mi coś, co z jednej strony jest pozornie oczywiste, ale jak pokazuje rzeczywistość, nie zawsze jest oczywiste w praktyce: osoby z niepełnosprawnościami nie potrzebują litości. Potrzebują sprawczości i ponad wszystko poczucia ludzkiej godności.

Dziś piska „Wieża” to antyteza „wieży z kości słoniowej”. To ludzie, wspólnota i praca, która daje poczucie sensu. Ta wieża nie odcina od świata, lecz włącza, otwiera możliwości.

W takich projektach zasadza się istota sprawczości. Kiedy decyzje sprzed lat przekładają się na ludzkie historie z happy endem, największą nagrodą jest ta powiedziałabym wręcz wzruszająca satysfakcja.

Dziękuję za to wyróżnienie. I gratuluję Wam wszystkim – od dekady tworzycie miejsce z niesamowitą historią i, nie mam wątpliwości, świetlaną przyszłością.

Wioletta Śląska-Zyśk

Przyznajcie się, ile razy słyszeliście to zdanie, gdy porywaliście się na coś „niemożliwego”? Ile razy gaszono Wasz entuzjazm tym ironicznym przysłowiem?

Dziś, w samym środku przedświątecznej gorączki, między mazurkiem a ostatnimi przygotowaniami, mówię głośno i wyraźnie: 

Nic bardziej mylnego! 

Jako region, jako wspólnota i jako kobiety, które codziennie biorą życie za rogi, wiemy jedno: Nadzieja to nie naiwność. Nadzieja to strategia. 

To silnik, który napędza nas do zmian, do walki o lepszą przyszłość i do wiary w to, że po każdej, nawet najdłuższej nocy, przychodzi świt.

Wielkanoc to manifest nadziei

Często gubimy się w tej codziennej krzątaninie. Lista zakupów, porządki, dopinanie spraw zawodowych przed długim weekendem… Stop! Zanim wrzucicie kolejny bieg, pomyślcie o tym, co jest wiodącą wartością tych Świąt.

Wielkanoc to fundament nadziei. To dowód na to, że światło zawsze wygrywa z mrokiem. Jeśli ktoś mówi Wam, że nadzieja jest matką głupich, odpowiedzcie mu z uśmiechem: nadzieja jest matką odważnych. Tych, którzy nie boją się marzyć i działać na rzecz własnej, ale i wspólnej społecznie przyszłości.

Moje wielkanocne życzenie dla Was (i dla mnie samej!)

W tym roku życzmy sobie, abyśmy w świątecznym zamieszaniu znaleźli chwilę na… oddech. Niech wielkanocna nadzieja nie będzie tylko pustym słowem, ale paliwem, które da nam siłę do działania po świętach!

Nie zapominajmy o bliskich.

Nie zapominajmy o sobie.

I przede wszystkim nigdy nie dajmy sobie wmówić, że wierzyć w lepsze jutro to słabość.

To my, ludzie z pasją i nadzieją w sercu, zmieniamy ten świat. I to jest najpiękniejsza wiadomość, jaką niesie nam ten czas.

Wesołego Alleluja! Ślijcie tę energię dalej!

Wiola

To zdanie może brzmieć nietypowo w ustach dyrektora placówki medycznej, ale wierzcie mi, to najwyższa forma troski o pacjenta. Puste poczekalnie to nie brak pracy dla lekarzy. To dowód na to, że jako społeczeństwo zaczęliśmy wygrywać walkę o własne zdrowie znacznie wcześniej – zanim choroba stała się silniejsza od nas.

Ten wpis to efekt bardzo ciekawej rozmowy, jaką miałam przyjemność odbyć w studiu Telewizji Kopernik. Razem z panią Grażyną Przasnyską, przewodniczącą Komitetu Głównego Olimpiady o Zdrowiu, mogłyśmy opowiedzieć o projekcie, który jest mi szczególnie bliski: właśnie o tej adresowanej do młodzieży rywalizacji.

Często powtarzam, że nowoczesny szpital to, owszem, mury, najnowocześniejszy sprzęt, wybitni specjaliści i troskliwa opieka. Ale to także – a może przede wszystkim – równie ważna odpowiedzialność za profilaktykę.

W Warmińsko-Mazurskim Centrum Chorób Płuc w Olsztynie widzimy to wyraźnie: do naszych gabinetów trafiają coraz młodsi pacjenci z chorobami cywilizacyjnymi. To sygnał, którego nie wolno nam zignorować.

Supermoce nie tylko w filmach

Profilaktyka to proces, który musi zacząć się wcześnie. W naszym Centrum już trzeci rok, dzięki wsparciu Samorządu Województwa, uczymy najmłodszych w ramach akcji „Supermoce pierwszej pomocy”.

Zależy nam, by dzieci wiedziały, jak reagować, gdy zagrożone jest życie. Ale edukacja musi iść dalej – tam, gdzie młodzi ludzie wchodzą w dorosłość.

Olimpiada: młodzi dla młodych

Olimpiada o Zdrowiu, której partnerem jest nasz szpital, to projekt wyjątkowy. Dlaczego? Bo nie opiera się na suchych wykładach.

Chcemy dotrzeć do młodzieży, mówiąc ich językiem: poprzez filmy tworzone przez rówieśników, debaty i nowoczesne testy.

Tu należą się ogromne podziękowania dla naszych specjalistów za merytoryczne wsparcie projektu. Nad jego jakością czuwali: prof. dr hab. n. med. Anna Doboszyńska, dr n. med. Magdalena Zakrzewska, dr n. med. Agnieszka Biernacka, prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kuziemski oraz lek. Łukasz Smyk.

To ich wiedza jest fundamentem tego przedsięwzięcia.

Współpraca ma wielką moc!

Ta inicjatywa to dowód na to, co można osiągnąć, gdy połączymy siły. Wsparcie Ministerstwa Edukacji, zaangażowanie Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pasja pani wicemarszałek Katarzyny Sobiech oraz ogromne zaangażowanie naszych lekarzy – to wszystko składa się na sukces.

Dla mnie najważniejsza jest jednak oddolna energia pracowników naszego szpitala. Szczególne podziękowania dla Beaty Matuszewskiej i Magdaleny Ponichtery. To one założyły stowarzyszenie, byśmy mogli skutecznie ubiegać się o fundusze na ten szczytny cel.

Skromność i profesjonalizm naszych dziewczyn jest niesamowita! To one de facto budują – niech celowo zabrzmi to górnolotnie – fundamenty zdrowszego społeczeństwa. I robią to namacalnie!

Warmia i Mazury to region, którego jedną z inteligentnych specjalizacji jest zdrowe życie. Wierzę, że dzięki takim projektom jak ta Olimpiada, nasze województwo zyska świadomych i odpowiedzialnych obywateli.

Uważam, że w medycynie nie chodzi tylko o to, by zapełniać szpitalne sale coraz nowocześniejszym sprzętem. Chodzi przede wszystkim o to, byśmy potrafili żyć tak, aby jak najrzadziej musieć z niego korzystać.

Kiedy dziesięć lat temu jako wicemarszałek województwa patrzyłam na pierwsze plany Portu Lotniczego Olsztyn-Mazury, widziałam coś więcej niż pas startowy i terminal. Widziałam odwagę.

Bo budowa lotniska w regionie, który wielu kojarzyło tylko z ciszą i spokojem, było aktem odwagi. I wiary w to, że zasługujemy na połączenie ze światem na naszych własnych zasadach.

Dziś, z perspektywy czasu jestem w pełni przekonana: o lotniskach nie powinno się rozmawiać wyłącznie z kalkulatorem w ręku.

Liczby są ważne, oczywiście. Statystyki pasażerów, siatka połączeń, rentowność, to twardy fundament. Ale pod nim kryje się warstwa znacznie głębsza, niemal intymna dla regionu. To nasze poczucie wartości.

Lotnisko to deklaracja: „Jesteśmy. Liczymy się”.
Pamiętam te emocje, gdy nomen omen „pilotowałam” proces uruchamiania portu w Szymanach. To była praca nad infrastrukturą. Ale to była też walka o to, by Warmia i Mazury przestały być li tylko „malowniczą prowincją”.

Naszym celem było to, abyśmy stali się komunikacyjnym partnerem dla Polski i Europy. Połączenie ze światem zmienia perspektywę: nagle to, co dalekie, staje się bliższe, a nasz region zaczyna być ważnym punktem odniesienia na mapie.

Często słyszę pytanie: czy to się opłaca?
Moja odpowiedź jest prosta: a ile warta jest ambicja? Ile wart jest impuls dla lokalnego przedsiębiorcy, który dzięki lotnisku widzi szansę na eksport? Ile warta jest pewność, że w sytuacjach kryzysowych mamy tu logistyczne zaplecze i bezpieczeństwo?

Dla mnie te 10 lat to dowód, że lotnisko to także magnes dla biznesu. Tereny wokół portu to dzisiaj ceny kapitał regionu. Gotowe grunty pod inwestycje dopiero nabierają prędkości startowej.

Dlatego wierzę w mądry rozwój i kolejne dobre lata naszego regionalnego portu. Bez obaw o trudne pytania, za to z poczuciem własnej wartości.

Port Lotniczy Olsztyn-Mazury to dla mnie osobiście dowód na to, że nasz region potrafi sięgać wysoko. Zarządzanie silnym regionem wymaga twardego stąpania po ziemi, ale i wizji wysokich lotów!

A na tym pokładzie stery trzymają ludzie, którzy są realistami z wizją: Kapitan Marcin Kuchciński i Pierwszy Oficer Wiktor Wójcik. Cieszę się, że mogłam być członkiem tej załogi. Życzę naszemu regionalnemu portowi na kolejne dekady, by wciąż rozwijał skrzydła!

W Barcelonie, w Recinte Modernista de Sant Pau (Szpital Św. Pawła), łatwo pomylić pierwsze wrażenie. Człowiek wchodzi do historycznej sali chorych i przez chwilę myśli, że ogląda muzeum.

Piękna architektura i światło padające tak, jakby ktoś je zaplanował, ogród, który nie jest „zielenią obok”, tylko częścią opowieści o powrocie do zdrowia. A potem dociera, że to nie była dekoracja. To była filozofia leczenia!

Recinte Modernista de Sant Pau nie został zaprojektowany jako budynek ochrony zdrowia. Powstał jako system leczenia. Architekt Lluís Domènech i Montaner oraz fundator Pau Gil i Serra założyli coś, co dziś wciąż czasem nazwamy rewolucją: pacjent miał zdrowieć nie tylko dzięki medycynie, ale dzięki przestrzeni, światłu, ciszy i poczuciu godności.

W tym miejscu historia nie pachnie przeszłością. Pachnie raczej ostrzeżeniem i podpowiedzią jednocześnie: największe przełomy w ochronie zdrowia rzadko zaczynają się od nowego urządzenia. Zaczynają się od zmiany modelu, od decyzji, jak ma działać system i co tak naprawdę uznajemy za terapię.

I dlatego rozmowy, które wraz z zespołem Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc odbywaliśmy w Barcelonie, brzmiały dla mnie jak kontynuacja tamtej myśli sprzed stu lat, tylko przepisana na język współczesnej medycyny.

Mówiliśmy o onkologii przyszłości, badaniach klinicznych, mikrobiomie, o tym, jak rośnie skuteczność terapii i jak poważnie trzeba traktować działania niepożądane. Rozmawialiśmy też o dobrostanie zespołów medycznych, bo coraz trudniej udawać, że da się budować jakość opieki na permanentnym przeciążeniu ludzi, którzy tę opiekę tworzą.

Mówiliśmy wreszcie o odpowiedzialnym wdrażaniu technologii. O tym, że nowoczesny szpital to nie katalog zakupów, tylko mądrze zaprojektowany proces kliniczny, organizacyjny i ludzki. Technologia może ten proces wzmacniać albo go rozsadzać od środka. Różnica nie leży w parametrach urządzeń. Leży w decyzjach.

I tu dochodzę do zdania, które brzmi prowokacyjnie, ale wcale nie jest futurystycznym straszeniem: nie łudźmy się, że technologia zastąpi człowieka w tym, co w medycynie najdelikatniejsze.

Niech AI przytuli człowieka i powie mu, żeby był silny. Nie widzę tego. Algorytmy mogą pomóc diagnozować, porządkować dane, przyspieszać ścieżki leczenia i redukować ryzyko błędu. Ale w kluczowych momentach choroby pacjent nie potrzebuje „optymalizacji”. Potrzebuje obecności. Potrzebuje empatii. Potrzebuje zrozumienia, którego nie da się zaprogramować.

Kilka dni po Barcelonie jadę do Mikołajek na XI Europejski Kongres Samorządów (2-3 marca). I nagle ta sama opowieść zmienia skalę. Z perspektywy pojedynczego szpitala przechodzimy do perspektywy państwa i samorządu, do rozmowy o bezpieczeństwie, gospodarce, odporności instytucji. W tej debacie zdrowie coraz rzadziej jest „jednym z tematów”. Coraz częściej staje się fundamentem.

Nie ma bezpieczeństwa państwa bez bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. To zdanie jeszcze niedawno brzmiałoby jak patos. Dziś jest po prostu opisem rzeczywistości. Szpital nie jest już tylko miejscem leczenia. Staje się elementem infrastruktury odporności, tak samo ważnym jak energetyka, transport czy systemy bezpieczeństwa publicznego. Wystarczy jeden kryzys, by okazało się, jak szybko „sektor zdrowia” zamienia się w być albo nie być naszego państwa.

Barcelona pokazuje przyszłość (holistycznej!) medycyny, w której liczy się całość: skuteczność, bezpieczeństwo, doświadczenie pacjenta i kondycja zespołu. Mikołajki są miejscem, w którym trzeba zadać pytanie o to, jak zbudować taki system w Polsce, z udziałem samorządów, które najlepiej widzą lokalne potrzeby i najczęściej ponoszą ciężar codzienności.

A pomiędzy Barceloną a Mikołajkami jest nasza praca w WMCCP. Są setki godzin wyczerpujących dyżurów, trudne procedury, skomplikowane zabiegi, rozmowy z rodziną, strach pacjenta i odpowiedzialność za człowieka, który przychodzi po pomoc.

W tym momencie innowacja przestaje być modnym i nieco abstrakcyjnym słowem. Zaczyna mieć sens wtedy, gdy nie oddala nas od pacjenta, tylko pomaga leczyć mądrzej, bezpieczniej i… bliżej.

Może więc ten prowokacyjny tytuł jest dziś bardziej aktualny niż byśmy chcieli, bo zdrowie jest najważniejsze. Nie jako slogan, tylko jako warunek sine qua non stabilności. Jako sprawdzian dojrzałości państwa. I jako przypomnienie, że nawet w epoce algorytmów medycyna zaczyna się i kończy na człowieku.

Kilka dni temu znów się to wydarzyło.

Sikorka wleciała do mojego gabinetu. Nie po raz pierwszy. Zatrzymała się na chwilę, spojrzała na mnie, okrążyła biurko i jak gdyby nigdy nic wyleciała. Pozostawiła mnie w stanie przyjemnego zdumienia. Na chwilę odłożyłam na bok dokumenty, maile, decyzje, plany. I postanowiłam podelektować się tym małym misterium natury.

Zatrzymałam się.

W świecie odpowiedzialności, presji czasu i nieustannych wyborów takie chwile działają jak wewnętrzny reset. Przypominają, że nie wszystko da się zamknąć w tabelach, raportach i “kejpiajach”. A to, co najważniejsze, często przychodzi bez zapowiedzi.

Ostatnio obejrzałam dwa króciótkie filmy, które choć opowiadają różne historie, prowadzą do spójnej refleksji.

Jest w tym pewien paradoks. Te poruszające opowieści tworzą organizacje komercyjne, wykorzystując storytelling jako narzędzie marketingowe. Wartości są przemyślane, wpisane w strategię marki. A jednak, gdy odcedzić komercyjne tło, zostają znakomicie wyreżyserowane, uniwersalne historie o człowieku.

Pierwszy to „Unsung Hero” od Thai Life Insurance.

https://www.youtube.com/watch?v=uaWA2GbcnJU&t=50s

Formalnie reklama. W praktyce – opowieść o tym, jak bezinteresowne dobro krąży po świecie i wraca. Film zadaje proste pytanie: zamiast pytać, dlaczego jest źle – może warto zapytać, co mogę zrobić, by było choć odrobinę lepiej?

Drugi to „BCN – dobro powraca”.

https://www.youtube.com/watch?v=dL6V9yc4d_A

Oglądamy łańcuch drobnych gestów, które uruchamiają coś większego. Przypomina, że dobro w biznesie, ale i w życiu nie jest wstydliwym dodatkiem. Jest siłą napędową relacji i zaufania.

I tu pojawia się coś dla mnie kluczowego.

Te filmy nie mówią wyłącznie o moralności czy sentymencie. One dotykają czegoś głębszego.

To nie jest miękka narracja. To neurobiologia połączona z konsekwencją i wartościami.

Niedawno czytałam artykuł Roberta Sapolsky’ego w magazynie „Science”. Badania naukowe mówią jasno: chroniczny stres wpływa na hipokamp, obszar mózgu odpowiedzialny za pamięć, uczenie się i odporność emocjonalną.

Długotrwałe życie w napięciu i skupieniu na tym, co nie działa, sprawia, że mózg się dostosowuje.

Przeprogramowuje się wokół tego, co powtarzamy najczęściej.

Jeśli karmimy go frustracją wzmacniamy obwody lęku.

Jeśli wybieramy spokój i konstruktywne działanie – budujemy obwody odporności i stabilności.

A kiedy czynimy dobro, dzieje się coś jeszcze. Spada napięcie, uruchamiają się układy nagrody, organizm przechodzi w tryb regeneracji.

Czyniąc dobro, programujemy mózg na dobro.

A mózg przyzwyczajony do spokoju działa dłużej, stabilniej i zdrowiej.

To, jak żyjemy i jak traktujemy siebie nawzajem, dosłownie rzeźbi nasze mózgi.

Dlatego wierzę w mikro-kroki. W konsekwencję. W codzienny wybór.

Kiedy sikorka wleciała do mojego gabinetu po raz kolejny, uśmiechnęłam się. Może to przypadek. A może przypomnienie, że warto budować wokół siebie przestrzeń życzliwości i sensu, nawet jeśli dzień wypełniają tabelki i decyzje.

Bo to, co powtarzamy, zaczyna nas kształtować.

Dobro wraca. Zło wraca. Stres zostawia ślad.

To, co w sobie wzmacniamy, wcześniej czy później staje się jakością naszego życia.

A Ty? Co wzmacniasz w sobie każdego dnia?

Wiola

Wczoraj wzięłam udział w warsztatach malowania. W klimacie, który sprzyjał odwadze artystycznej. Z dystansem do własnych umiejętności, za to z ogromną radością tworzenia!

Powstało drzewo pełne serc.
Czerwonych, białych, niebieskich. Różnych.
Każde inne. Każde ważne.
Patrząc na nie dziś, w Walentynki, pomyślałam, że to nie jest tylko walentynkowy obraz.
To taka moja metafora życia.

Drzewo nie urośnie bez korzeni.
Człowiek nie żyje w pełni bez miłości.
Ale też, skąd czerpać siłę, by kochać, gdy brakuje zdrowia?
Zdrowie i miłość są jak dwie energie, które wzajemnie się przenikają.
Jedna daje biologiczną możliwość życia.
Druga nadaje mu sens.

W medycynie często mówimy o parametrach, wynikach, procedurach.
O systemach, bezpieczeństwie danych, nowych technologiach.
I to wszystko jest ważne, bo to fundament stabilności.

Ale każdy, kto pracuje w ochronie zdrowia, wie jedno: bez relacji nie ma prawdziwego leczenia.
Pacjent potrzebuje nie tylko terapii. Potrzebuje poczucia bezpieczeństwa.
Zrozumienia. Uważności.
Miłość, rozumiana szeroko, to przecież także troska.
To odpowiedzialność i obecność.
Badania pokazują, że osoby otoczone wsparciem szybciej wracają do zdrowia.

A samotność potrafi skrócić życie.

Jakość naszych relacji z innymi wpływa na odporność, na poziom stresu, na pracę serca. Dosłownie.
Może więc nieprzypadkowo serce stało się symbolem miłości?
To wszak organ, który reaguje na emocje szybciej niż my zdążymy je nazwać.

Patrzę na moje drzewo z serduszkami i wiem, że każde z nich to konkretna osoba.
Rodzina. Przyjaciele. Współpracownicy. Pacjenci. Ludzie, którzy tworzą moją codzienność.

Bez nich nie byłabym sobą. Bez zdrowia nie mogłabym być dla nich.

Życzę Wam miłości, która nadaje sens i zdrowia, które pozwala ten sens realizować.
Bo tylko razem nasze życie jest prawdziwie szczęśliwe. ❤️

Wiola

Coraz częściej wracam myślami do świąt z dzieciństwa.

Może to znak, że człowiek się… hm… dojrzewa! A może po prostu zaczyna bardziej doceniać to, co ważne, a co gdzieś skryło się za parawanem codzienności.

Pamiętam to oczekiwanie. Na prezenty. Na pomarańcze, które wtedy pachniały inaczej niż dziś. Tak jakby luksusowo! Na czekoladę, która była prawdziwym rarytasem. I na Świętego Mikołaja, którego zawsze chciałam zobaczyć. Niestety… Tata zawsze był szybszy! Kiedy wchodziłam do pokoju, okno było już otwarte, a pod choinką czekały prezenty. Ech, znowu się nie udało.

Dziś uśmiecham się do tych wspomnień z czułością. Bo wiem, że to nie Święty Mikołaj był w nich najważniejszy, ale radość oczekiwania. Ten szczególny czas, kiedy wszystko wydawało się możliwe.

Z biegiem lat święta zmieniają się razem z nami. Podchodzimy do nich dojrzalej. Spokojniej. Z większą uważnością. Ale dzieci, jestem o tym przekonana, nadal patrzą na ten czas dokładnie tak samo jak my kiedyś. Z nadzieją. Z ekscytacją. Z wiarą w niespodzianki.

Bo choinka wciąż budzi dobre emocje.

Bo Boże Narodzenie wciąż niesie obietnicę.

Dla mnie święta są nierozerwalnie związane z domem rodzinnym. Z wigilijnym stołem u moich rodziców. Z chwilą, gdy tata bierze do ręki opłatek i rozdaje go wszystkim po kolei. To jeden z tych momentów, w których czas na chwilę się zatrzymuje.

Mamy piękną, narodową tradycję. Magiczną w swojej prostocie.

Z opłatkiem. Z karpiem. Z rozmową. Z życzliwością. Z miłością. Z rodziną. Czasem z przebaczeniem. Zawsze z refleksją.

W pracy, zwłaszcza w ochronie zdrowia, na co dzień mierzymy się z tym, co trudne, wymagające i odpowiedzialne. Dlatego jeszcze mocniej wierzę, że zdrowie, spokój i bliskość nie są pustymi słowami. Są wartościami, o które trzeba dbać. Każdego dnia. I szczególnie w takie wieczory jak ten wigilijny.

Życzę Wam, aby te święta były czasem prawdziwej bliskości.

Niech przy stołach, obok pysznych potraw, królują rozmowa, ciepło i uważność na drugiego człowieka.

Niech zdrowie daje siłę, spokój porządkuje myśli, a bliskość przypomina, że nie jesteśmy sami. Bo właśnie to po latach zostaje z nami najdłużej.

A jeśli pod choinką znowu nie dopadniecie Świętego Mikołaja… Koniecznie sprawdźcie okno. Może tym razem to Wy będziecie szybsi!

Pięknych, ciepłych i po prostu dobrych Świąt Bożego Narodzenia.

Wiola

Siedząc w drugim rzędzie podczas Szczytu Medycznego „Bezpieczny Pacjent”, tuż za premierem i członkami rządu, miałam jedną myśl: nasz system zdrowia naprawdę jest w momencie przełomowym.

Nie dlatego, że pojawiły się nowe deklaracje. Nie dlatego, że zmieniały się najważniejsze dla systemu zdrowia w Polsce postacie przy mikrofonie. Lecz dlatego, że po raz pierwszy od dawna rozmawialiśmy nie o tym, „kto zawinił”, tylko co trzeba zrobić, żeby pacjent czuł się bezpiecznie.

To różnica fundamentalna.

System ochrony zdrowia to ludzie. Premier powiedział, że chcemy świata, w którym nie ma konfliktu między lekarzem, menadżerem ośrodka zdrowia a pacjentem. To zdanie pozornie proste, ale jakże trafne.

Bezpieczeństwo pacjenta nie rodzi się w sytuacji, gdy jedna strona się broni, a druga walczy o swoje. Bezpieczeństwo rodzi się tam, gdzie jest: zaufanie, poczucie przewidywalności oraz równowaga między odpowiedzialnością systemu a odpowiedzialnością człowieka.

Aby to było możliwe, potrzebne są trzy rzeczy: stabilność, dostępność i gotowość.

Stabilność, czyli finansowanie, które daje poczucie pewności.
Kiedy słyszymy liczby: 237 miliardów złotych na ochronę zdrowia w tym roku i 248 miliardów w przyszłym, to nie są abstrakcyjne kwoty.

Za każdą decyzją finansową kryje się człowiek, jego zdrowie i życie:
Pacjent z rakiem płuca, który pyta: „czy moja terapia będzie kontynuowana?”,
Pielęgniarka, która mówi: „czy będzie nas więcej?”,
Kobieta, która nie powinna być skazana na to, że leczenie endometriozy jest luksusem.

Dlatego potwierdzenie finansowania terapii onkologicznych na przyszły rok jest sygnałem, który zabrzmiał szczególnie mocno. Także dla nas, dla naszego zespołu i pacjentów w Warmińsko-Mazurskim Centrum Chorób Płuc.

Bezpieczeństwo to dostępność, czyli możliwość leczenia w odpowiednim czasie.

Minister zdrowia podała liczby, które robią wrażenie:
•⁠ ⁠ponad 2 miliony osób w programie profilaktycznym Moje Zdrowie,
•⁠ ⁠ponad 7 tysięcy dzieci urodzonych dzięki finansowanemu in vitro,
•⁠ ⁠rekordowa kwota 25,5 mld na refundację leków.

To znaczy jedno: profilaktyka i nowoczesna medycyna stają się dostępne, nie elitarnie selektywne. A dostępność to najlepsza forma bezpieczeństwa.

Gotowość również na to, o czym wszyscy wolelibyśmy nie mówić. Kiedy generał prof. dr hab. n. med. Grzegorz Gielerak mówił o roli systemu ochrony zdrowia w sytuacji kryzysu państwa, widziałam, jak wiele osób w sali uświadamia sobie: to temat, który już nie jest teoretyczny. On stoi nomen omen u naszych granic…

Dlaczego piszę o tym na blogu? Bo chciałabym mieć poczucie, że w ochronie zdrowia kończy się era reakcji, a zaczyna era planowania.

A planowanie wymaga świadomości i odwagi zadawania pytań, które wykraczają poza „tu i teraz”.

Jeśli dzisiejsza debata ma przynieść przełomowe zmiany, my będziemy ich uczestnikiem. Tak jak każdego dnia robimy wszystko aby jak najlepiej diagnozować i leczyć naszych pacjentów i zapewnić im należyte bezpieczeństwo.

Są w życiu momenty, które zatrzymują człowieka na chwilę.

I właśnie taki moment nadszedł. Otrzymałam stopień doktora nauk społecznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości na Uniwersytecie Jagiellońskim.

To dla mnie ogromny zaszczyt, ale i symbol pewnej drogi: długiej, wymagającej, pełnej zwrotów, a jednocześnie niesamowicie rozwijającej.

Nauka zawsze była dla mnie czymś naturalnym.

Jedni mówią, że „bieganie ich resetuje”. Inni, że muzyka daje im rytm dnia.

A ja… od zawsze wchodziłam w rytm nauki. Cicho, konsekwentnie, organicznie.

Bez rozgłosu, za to z wielką ciekawością świata.

Kiedy rozpoczęłam uzupełniające studia magisterskie, równolegle realizowałam pierwsze studia podyplomowe. Ten „podwójny krok” powtórzyłam potem trzy razy.

Dziś kończę dziesiąty kierunek podyplomowy i, niemal równolegle, ukończyłam doktorat.

Doktorat nie powstał w weekend.

Od 2021 roku to była praca badawcza, korekty, zmiana tematu, setki stron, które powstawały o czwartej nad ranem, zanim zaczął się codzienny rytm pracy.

To była dyscyplina, która niosła mnie wtedy, gdy motywacja była niższa.

Ale też radość. Bo jak mówi mój Tata:

„Mądrość zaczyna się od zdumienia”.

A mnie nadal zdumiewa, ile można odkryć, jeśli człowiek naprawdę chce.

Patrzę dziś na ten tytuł z pokorą i wdzięcznością.

Bo wiedza to jedyny kapitał, którego nikt nam nie zabierze.

Jeśli mogę Wam dać jedną radę: nie ustawajcie w nauce.

Człowiek mądry uczy się całe życie.

To jest droga, którą warto iść.

dr Wioletta Śląska-Zyśk

Nie wiem, czy to przypadek, czy znak, ale na Dzień Szefa dostałam od mojego zespołu… talizman wewnętrznego spokoju. Piękną bransoletkę z kwarcu różowego i labradorytu. Te kamienie mają przynosić równowagę i harmonię. A do tego książka „365 dni, które zmienią Twoje życie” i wiele ciepłych słów.

Zrobiło mi się naprawdę wzruszająco.

Nie tylko dlatego, że dostałam coś pięknego.

Ale przede wszystkim dlatego, że ktoś pomyślał, zatrzymał się, poświęcił chwilę, by sprawić mi radość.

Że w tym zabieganym świecie komuś „chciało się”, tak po prostu, z serca.

I może właśnie dlatego te prezenty trafiły tak celnie.

Bo w tej biżuterii i książce ukryta była wiadomość, której potrzebowałam bardziej, niż się spodziewałam.

Bo prawda jest taka:

Szef to nie heros.

Szef to człowiek, który codziennie żongluje odpowiedzialnością, decyzjami i stresem.

To ktoś, kto potrafi gasić pożary, czasem nawet te, których nikt inny nie widzi.

I właśnie w tym całym pośpiechu łatwo zapomnieć, że lider też musi czasem usiąść, odetchnąć i złapać równowagę.

Przyznam, a zarządzam już ponad 20 lat, że dziś zarządza się inaczej i zdecydowanie trudniej niż kiedyś.

Jedną z kluczowych umiejętności współczesnego lidera jest budowanie zaangażowania.

To ogromne wyzwanie.

Bo w dużych organizacjach, gdzie pracuje kilkaset osób, atmosfery nie tworzy tylko szef.

Przy zespołach 50–70 osobowych jeszcze można to zrobić.

Ale przy 500 osobach to już wspólne dzieło: lidera, kierowników średniego i wyższego szczebla.

Rolą szefa jest wyznaczać standardy, tworzyć warunki, być sprawiedliwym i wymagającym. Jak rodzic.

Rodzic, którego nie zawsze rozumiemy od razu, czasem się buntujemy, ale po latach dostrzegamy, że wszystko, co robił, wynikało z troski i miłości.

I że warto było przejść ten trud.

Bo prawdziwa zmiana zaczyna się od postawy każdego z nas.

Od gotowości, by w trudnej sytuacji zadać sobie pytanie: „Co ja mogę zrobić, żeby to poprawić?”

Rezultaty przychodzą z czasem. Właśnie jak owoce, które dojrzewają powoli.

Ale to, czy warto na nie poczekać, zależy od indywidualnej postawy każdego z nas: zarządzającego, kierownika, pracownika.

A przy okazji pozdrawiam serdecznie wszystkich zaangażowanych. Zobaczmy dziś w innych dobre intencje!

I tak patrzę więc na ten talizman, myśląc sobie, że to piękna biżuteria, ale też coś więcej. To swoiste memento:

• spokój nie jest luksusem, jest paliwem,
• równowaga nie jest nagrodą, jest warunkiem,
• a empatia nie jest słabością, jest siłą, bez której żaden zespół nie działa.

W szpitalu, którym kieruję, mamy dziesiątki zadań, setki decyzji i tysiące ludzkich historii.

To ogromne wyzwanie i przywilej jednocześnie.

Może właśnie dlatego ta bransoletka ma moc większą, niż mogłoby się wydawać.

Przypomina, że lider z sercem to nie oksymoron, tylko najlepsza możliwa strategia zarządzania.

Wierzę, że ten talizman naprawdę ma magiczną energię. Jeśli ma przypominać mi, że spokój to dziś najwyższa forma odwagi, będę go mieć przy sobie codziennie.

A książka? To piękne przypomnienie o równowadze między życiem zawodowym a osobistym, o rozwoju wewnętrznym i sztuce zatrzymania się na chwilę.

Bezcenne.

Raz jeszcze dziękuję z całego serca!

WSZ